نحوه شستشوی انواع فرشینه در منزل + اشتباهات رایج
فرشینه یکی از پرکاربردترین وسایل دکوراسیون در خانه های ایرانی است و به دلیل قیمت مناسب تر نسبت به فرش دستباف، طرفداران زیادی دارد. اما همین جنس نازک تر و ساختار متفاوت باعث می شود نگهداری از آن با فرش های معمولی فرق داشته باشد. فرشینه در طول روز میزبان گرد و غبار، خاک کفش، ریزش مواد غذایی، مو و پوسته پوست است. اگر این آلودگی ها به موقع پاک نشوند، به لابه لای الیاف نفوذ کرده و باعث از بین رفتن رنگ، ایجاد بو، رشد کپک و حتی آسیب دائمی به بافت می شوند. علاوه بر ظاهر، فرشینه کثیف محل مناسبی برای تجمع باکتری، کنه گرد و غبار و آلرژن ها است که می تواند سلامت اعضای خانواده به خصوص کودکان و افرادی که مشکلات تنفسی دارند را تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل شستشوی منظم و اصولی فرشینه، هم به حفظ زیبایی و طول عمر آن کمک می کند و هم فضای خانه را سالم تر نگه می دارد.
انواع فرشینه و روش شستشوی هرکدام
فرشینه ها از جنس های مختلفی تولید می شوند و هر کدام قوانین شستشوی خاص خود را دارند. استفاده از یک روش برای همه انواع می تواند به رنگ و بافت آسیب بزند.
فرشینه ترک
فرشینه های ترک معمولا از الیاف پلی استر یا پلی پروپیلن ماشینی بافته می شوند و مقاومت خوبی در برابر آب و شستشو دارند. این نوع فرشینه را می توان با آب و مواد شوینده ملایم شست.
برای شستن، ابتدا گرد و غبار سطحی را با جاروبرقی یا تکان دادن پاک کنید، سپس با آب ولرم و کمی مایع ظرفشویی یا شامپو فرش، سطح را با برس نرم بشویید و در جهت پرزها حرکت کنید. بعد از شستشو باید آب اضافه با تی یا فشار دست خارج شود و فرشینه به صورت افقی یا آویزان در سایه خشک شود.
نکته مهم این است که به دلیل مقاومت بالای این جنس، حتی می توان از ماشین لباسشویی برای فرشینه های کوچک ترک استفاده کرد، به شرطی که برچسب روی فرشینه این کار را مجاز بداند.
فرشینه اکرلیک
اکرلیک نوعی الیاف مصنوعی است که شباهت زیادی به پشم دارد ولی سبک تر و ارزان تر است. این جنس نسبت به رطوبت حساس تر از ترک است و در صورت خیس ماندن طولانی ممکن است دچار بدشکلی یا افت شدن پرز شود.
برای شستشو بهتر است از آب سرد یا ولرم استفاده شود، نه آب داغ، چون گرمای زیاد باعث سفت شدن و از دست رفتن نرمی الیاف می شود. شامپو یا مایع شوینده باید ملایم و بدون مواد سفید کننده باشد. بعد از شستن، فرشینه را نباید چلاند بلکه باید آب آن را با فشار ملایم گرفت و به صورت پهن روی سطحی صاف در فضایی خشک و بدون تابش مستقیم آفتاب پهن کرد تا شکل خود را از دست ندهد.
فرشینه خز
فرشینه های خز یا شگی به دلیل پرزهای بلند و نرم، بیشتر از بقیه انواع گرد و خاک و مو جمع می کنند و شستن آن ها نیاز به دقت بیشتری دارد.
قبل از هر چیز باید با شانه مخصوص فرش یا برس نرم، پرزها را از هم باز کرد تا گره نخورده باشند. شستشو باید با آب ولرم و شوینده بسیار ملایم و بدون هیچ گونه مالش شدید انجام شود، چون مالش زیاد باعث ریزش و کیسه شدن پرزها می شود.
بعد از شستن، آب اضافه باید به آرامی با حوله جذب شود و فرشینه به صورت افقی روی سطحی تخت خشک شود، زیرا آویزان کردن این نوع فرشینه ممکن است باعث کشیده شدن و بدشکلی پرزهای بلند شود. خشک شدن کامل این نوع فرشینه معمولا زمان بیشتری نسبت به بقیه می برد.
فرشینه ابریشمی
فرشینه های ابریشمی یا ترکیبی از ابریشم مصنوعی و طبیعی، ظریف ترین و حساس ترین نوع فرشینه محسوب می شوند. این جنس به آب زیاد، حرارت و مواد شوینده قوی بسیار حساس است و شستشوی نادرست می تواند باعث از بین رفتن جلای طبیعی و رنگ پریدگی شود.
توصیه اصلی برای فرشینه ابریشمی، شستشوی خشک یا سپردن آن به قالیشویی های تخصصی است. در صورت نیاز به شستشوی سبک در منزل، باید فقط لکه گیری موضعی با پارچه مرطوب و بدون فشار انجام شود و از غوطه ور کردن کامل فرشینه در آب خودداری شود. خشک کردن نیز باید در سایه و به دور از منبع حرارتی مانند بخاری یا نور مستقیم خورشید انجام شود تا رنگ و درخشندگی ابریشم حفظ شود.
فرشینه پشمی
پشم یک الیاف طبیعی و پروتئینی است که در برابر کثیفی تا حدی مقاوم است اما به قلیایی بودن مواد شوینده، حرارت زیاد و آب فراوان حساسیت دارد. حرارت بالا و شستشوی پرآب می تواند باعث نمدی شدن یا جمع شدن الیاف پشم شود که برگشت ناپذیر است.
برای شستن فرشینه پشمی باید از شوینده مخصوص پشم با اسیدیته خنثی و آب سرد یا ولرم استفاده کرد. شستشو باید با اسفنج یا برس نرم و در جهت خواب پرز انجام شود و از سابیدن شدید پرهیز شود. بعد از شست و شو، آب اضافه با فشار ملایم یا دستگاه آب گیر خارج شده و فرشینه به صورت افقی، دور از نور مستقیم آفتاب و منابع حرارتی خشک شود.
برای فرشینه های پشمی گران قیمت یا دستباف، سپردن کار به قالیشویی تخصصی گزینه مطمئن تری است.
آماده سازی قبل از شست و شو
پیش از شروع شستشو، چند اقدام اولیه کیفیت نتیجه نهایی را بهبود می بخشد.
- ابتدا فرشینه را از روی زمین بردارید و به فضای باز یا حیاط ببرید تا گرد و غبار عمقی آن با تکان دادن یا زدن با وسیله ای مثل قالی زن خارج شود.
- سپس با جاروبرقی هر دو طرف فرشینه را تمیز کنید تا خاک سطحی از بین برود.
- اگر لکه خاصی روی فرشینه وجود دارد، بهتر است پیش از شستشوی کلی، محلول شوینده را روی گوشه ای کوچک و کم اهمیت امتحان کنید تا از ثابت ماندن رنگ مطمئن شوید. همچنین دمای آب، نوع شوینده و روش خشک کردن را متناسب با جنس فرشینه از قبل مشخص کنید تا در حین کار دچار اشتباه نشوید.
شستشوی فرشینه با بخارشور
بخارشور یکی از روش های پرطرفدار برای تمیز کردن سریع فرشینه بدون نیاز به آب فراوان و خشک شدن طولانی است. این دستگاه با فشار بخار داغ، چربی، جرم و بخشی از میکروب ها و کنه های گرد و غبار را از سطح الیاف جدا می کند. با این حال استفاده از بخارشور برای همه انواع فرشینه مناسب نیست.
فرشینه های ترک و اکرلیک معمولا در برابر بخار مقاومت خوبی دارند و می توان با خیال راحت از این روش برای تمیز کردن روزمره آن ها استفاده کرد. اما فرشینه های پشمی، ابریشمی و خزدار به دلیل حساسیت الیاف به حرارت و رطوبت، در معرض خطر نمدی شدن، جمع شدگی یا از بین رفتن جلا قرار دارند و استفاده از بخارشور روی آن ها توصیه نمی شود مگر با تایید برچسب مراقبت.
برای استفاده صحیح از بخارشور، ابتدا فرشینه را جارو بزنید تا خاک سطحی برداشته شود. سپس دستگاه را با سرعت آرام و در مسیر مستقیم روی سطح فرشینه حرکت دهید و از توقف طولانی در یک نقطه خودداری کنید، زیرا تمرکز بخار در یک نقطه می تواند باعث تغییر رنگ یا آسیب به بافت شود.
بهتر است از سری های نرم مخصوص فرش و پارچه استفاده شود، نه سری های سخت مخصوص کاشی و سرامیک. پس از اتمام کار، اجازه دهید فرشینه در فضایی با تهویه مناسب کاملا خشک شود، چون رطوبت باقی مانده می تواند باعث رشد کپک شود.
بخارشور جایگزین مناسبی برای شستشوی عمیق و دوره ای نیست و بیشتر برای تمیزکاری سطحی و از بین بردن بو و میکروب در فاصله میان شستشوهای اصلی کاربرد دارد.
اشتباهات رایج در شست و شوی فرشینه
- یکی از رایج ترین اشتباهات، استفاده از آب داغ برای همه انواع فرشینه است، در حالی که آب داغ می تواند به الیاف طبیعی مثل پشم و ابریشم آسیب جدی بزند.
- اشتباه دیگر استفاده از مواد سفید کننده یا شوینده های قوی خانگی است که باعث پریدگی رنگ می شود.
- بسیاری افراد فرشینه را پس از شستن می چلانند که این کار باعث از بین رفتن شکل و بافت پرزها می شود.
- خشک نکردن کامل فرشینه پیش از پهن کردن روی زمین نیز باعث ایجاد بو و رشد کپک در زیر آن می شود.
- همچنین آویزان کردن فرشینه های سنگین یا خزدار از یک نقطه می تواند باعث کشیدگی و بدشکلی دائمی شود.
- در نهایت، نادیده گرفتن برچسب راهنمای شستشوی روی فرشینه یکی از اصلی ترین دلایل آسیب دیدن آن است.
هر چند وقت یک بار باید فرشینه را شست
فاصله زمانی شستشو به میزان تردد و شرایط استفاده از فضا بستگی دارد. برای فرشینه های اتاق نشیمن و راهرو که تردد بالایی دارند، شستشوی کامل هر دو تا سه ماه یک بار توصیه می شود. فرشینه های اتاق خواب یا فضاهایی با تردد کم را می توان هر چهار تا شش ماه یک بار شست. در کنار شستشوی کامل، جارو کردن روزانه یا هفتگی برای حذف گرد و غبار سطحی ضروری است و از کثیف شدن عمیق الیاف جلوگیری می کند. اگر در خانه حیوان خانگی یا کودک وجود دارد، فاصله شستشو باید کوتاه تر شود.
سوالات متداول درباره شستشوی فرشینه
آیا می توان همه فرشینه ها را با ماشین لباسشویی شست؟
خیر. فقط فرشینه های کوچک با جنس مقاوم مثل ترک یا اکرلیک و در صورت تایید برچسب مراقبت، مناسب شستشوی ماشینی هستند. فرشینه های ابریشمی، پشمی ضخیم و خزدار نباید در ماشین لباسشویی شسته شوند.
بهترین دما برای شستن فرشینه چیست؟
به طور کلی آب سرد یا ولرم برای اکثر انواع فرشینه امن تر است. آب داغ می تواند رنگ را از بین ببرد و باعث جمع شدگی الیاف طبیعی مانند پشم شود.
چطور بوی نامطبوع فرشینه را از بین ببریم؟
پاشیدن جوش شیرین روی سطح فرشینه و ماندن چند ساعت، سپس جارو کردن آن، روشی ساده و بدون آسیب برای حذف بو است.
آیا لازم است فرشینه را به قالیشویی سپرد؟
برای فرشینه های حساس مثل ابریشم یا فرشینه های دستباف و گران قیمت، سپردن به قالیشویی تخصصی امن تر است تا از آسیب احتمالی جلوگیری شود.
چطور از رشد کپک زیر فرشینه جلوگیری کنیم؟
مطمئن شوید فرشینه پیش از پهن شدن روی زمین کاملا خشک شده باشد و کف زیر آن نیز نمی یا مرطوب نباشد.